जित्यो ‘युद्ध’ इन्डियाले

यसै त विश्वकपको सेमीफाईनल अनि त्यसमाथी भारत र पाकिस्तानको । जब क्रिकेट भारत र पाकिस्तानको बिचमा हुन्छ तब क्रिकेट एउटा खेल मात्र रहदैन । यसले खेलको परिधी नाघ्न थाल्छ । परम्परागत प्रतिद्धन्दीका रुपमा परिचित भारत र पाकिस्तानको खेल एउटा युद्धको सिमा भित्र छिरेको मानिन्छ । जित्नै पर्ने मानसिकताको बिच यी दुई मुलकुको खेल प्रतिष्ठाको लडाई बन्न पुग्छ । यसैले विश्वभरका क्रिकेटप्रेमी दुई भागमा बाँडिन थाल्छन् । मैले पनि यो खेल पाकिस्तानको तर्फबाट हेरेँ । किनभने मलाई लाग्छ, पाकिस्तानी खेलाडीहरुमा जुन क्षमता छ त्यसलाई विभिन्न खराबीहरुको कारण सँधै आघात पर्छ । ति असल, मिहिनेती र लगनशिल खेलाडीलाई आफ्नो देशलाई विजेताको लाईनमा उभ्याउँन र विश्व क्रिकेटमा आफुलाई सम्मान दिलाउँन यीनीहरुलाई जीतको खाँचो छ । यसैले यो हारले म चै दुखी छु । तर भारतले प्रदर्शन गरेको खेलको स्तरले भारतलाई हक लाग्थ्यो जितको । यसैले जित्यो । आज तपाईको अनुभव चै कस्तो रह्यो त ?

रामेश्वर खनालको राजिनामाको भित्री पाटो

अन्ततः एक निर्भिक राष्ट्र सेवकले कालो राजनीति र पैसाका सामु कायल हुने स्थिती बन्यो । राष्ट्र, राष्ट्रियता र स्वभिमानको वकालत कसरी पैसाको अगाडी खोक्रो बनेको हुन्छ भन्ने दर्बिलो उदाहरण बनेको छ रामेश्वर खनालको राजिनामा । आवरणमा जे भनिए पनि वास्तवमा उनको राजिनामा भनिए जस्तो सरल र स्पष्ट छैन । कालो धनलाई सेतो बनाउँन तथा अकुत तरिकाले सम्पती थुपार्न सक्रिय रहेकाहरुको राजनीतिक तथा सामाजिक अभिष्ट र स्वार्थ उदागाें भएको छ । राजनीतिक सिद्धान्त र देशको कानुनलाई एकापट्टि पारेर व्याक्तिगत स्वार्थका लागि राष्ट्रघाती जुनसुकै कदम उठाउँन सक्ने भरतमोहन अधिकारी तथा चौधरी घरानियाँ जस्ताको वास्तविक अनुहार पनि पर्दाफास भएको छ । सायद, यो काण्डको सकारात्मक पक्ष हो यो । यसले राजस्व असुलीमा जुन किसिमको तरङ ल्याएको छ, यसले पक्कै पनि धेरै प्रश्न र सत्यहरुको उजागर गर्नेछ । अब यहाँ अनेक यस्ता प्रमाणहरु सामुन्ने आएका छन् जसलाई रामेश्वर खनालको राजिनामा मात्रले सम्बोधन गर्न सक्दैन । अब यी सबुतहरु यसरी सतहमा आएका छन् कि यसलाई रोक्न अधिकारीहरु र चौधरीहरुले रोक्न सक्नेछैनन् । कही न कहीबाट यी प्रश्नहरुको जवाफ आउँने पर्छ ।
कस्ता थिए रामेश्वर खनाल ?
रामेश्वर खनाल निजामती कर्मचारी मात्र होइनन् । उनले मन्त्रालयको सचिव पदमा रहेर गर्न चाहेका र गर्न अगाडी बढाएका कामहरु हेर्दा उनलाई एक सच्चा राष्ट्रसेवक मान्न सकिन्छ । यसका लागि उनको एउटा अन्तर्वाता हेरौँ ।
एसएलसीपछि मलाई काठमाडौं आएर आईएस्सी पढ्ने चाहना थियो । तर घरको आर्थिक अवस्था कमजोर भएकाले म तानसेनमै कमर्स पढ्न थालेँ । क्याम्पस तह राम्रै अंक ल्याएर पास पनि गरेँ । ममा पढाइप्रति सानैदेखि निष्ठा थियो । त्यो निष्ठाको उद्देश्य म अरूभन्दा पढाइमा अगाडि हुनुपर्छ भन्नेमात्र थियो । तर कामप्रतिको निष्ठा प्रतिस्पर्धामा अरूभन्दा अगाडि हुनुमात्र रहेनछ । कामप्रतिको निष्ठाको महत्त्व मैले भारत सरकारको छात्रवृत्तिमा भारतमा पढ्न जाँदा त्यहाँका एक गुरुको कामबाट बुझ्न पाएँ । उनी विदाको समय पनि सेवाग्राहीका निम्ति काम गर्थे । कतिपय सेवाग्राही खुसी भएर उनलाई भोज खान बोलाउँथे । तर गुरु कामप्रति यति निष्ठावान थिए कि भोज खान बोलाइएको समय कामै गर्न रुचाउँथे र थप मानिसलाई सन्तुष्टि दिन्थे ।
तिनै गुरुको संगतले मेरो कामप्रतिको निष्ठा अझ प्रगाढ तुल्याइदियो । क्रमशः म काममा मात्रै विश्वास गर्ने हुँदै गएँ । म कर्ममा सिंगो जीवन सार्थक बनाउने शक्ति देख्छु । मान्छे खुसीका लागि डिस्को जान्छन्, मधुशाला जान्छन्, तर म त्यस्ता सम्पूर्ण खुसी र सन्तुष्टि आफ्नो जिम्मेवारी सम्पन्न गर्दा पाउँछु । अर्थ मन्त्रालयको सचिव जोकोही भए पनि दैनिक १०(१२ घन्टा काम गर्नुपर्छ । कामको चाप भएको बेला शनिबार पनि म अफिसमै हुन्छु । यसरी काम गर्दा मलाई कहिल्यै दिक्क लाग्दैन । कामप्रतिको निष्ठाले मानिसलाई अम्मली नै बनाइदिन्छ । जसरी अम्मलीलाई अम्मल लिएपछि आनन्द आउँछ । मलाई पनि काम सकेपछि त्यस्तै आनन्द आउँछ ।
जुन काम गर्दा म आनन्दित हुन्छु, त्यही कामले अर्कोलाई काम गर्न सजिलो पारेको हुन्छ । म मार्फत सजिलै काम भएपछि काम गराउनेहरू पनि अवश्य खुसी हुन्छन् । कामप्रतिको निष्ठाकै कारण इमानदारी र परिश्रम मेरा लत बनेका छन् । यदाकदा इमानदारी र मिहेनतले के पाइस् भन्नेहरू पनि भेटिन्छन् । कति आफन्तले बोलाएको बेला जान सक्दिन । उनीहरू काममात्र आफ्नो देख्छस् भनेर गुनासो पनि गर्छन् । तर जति नै गुनासो आए पनि म आफ्नो जिम्मेवारीलाई भन्दा अरू कुरालाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्न सक्दिन । मिहेनत र इमानदारी मेरा नजिकका आफन्त हुन् । यी कुरा मेरोलागि पहिले सास्ती थिए, अहिले आदत बनेका छन् । सुरुमा बोझझैं लाग्थे भने अहिले आनन्दको स्रोत अनि सुरुमा बन्धन ठानिन्थे भने अहिले प्रतिष्ठाको आधार बनेका छन् ।
म कार्यालय समयभन्दा बढी काम गर्छु, तर त्यसबापत कसैबाट आर्थिक सहयोगको आस गर्दिन । मलाई सरकारले दिएको तलब कामका लागिमात्र नभई जिम्मेवारी पूरा गर्नका लागि हो । निजी रूपमा मलाई पूरा विश्वास छ कि जिम्मेवारी पूरा गर्ने मेरो शैलीले पक्कै राम्रो प्रभाव पार्छ । निष्ठावान भएर काम गर्दा आफ्नो दक्षता पनि बढ्छ ।
मैले करिब तीस वर्ष सरकारी सेवामा काम गर्दा धेरै इमानदार, मिहेनती कर्मचारी भेटेको छु । मिहेनती कर्मचारीको संख्या वास्तवमै धेरै छ । उनीहरूको चर्चा हुँदैन, अनि उनीहरू चर्चा रुचाउँदैनन् पनि । किनकि उनीहरू मजस्तै काममै रमाउँछन् ।
म हरेकको समृद्धि र प्रगति सम्बद्ध व्यक्तिको कामप्रतिको निष्ठामा देख्छु । काम गर्दा अरूको जस्तै म पनि समस्या भेट्छु । अनि समाधानका लागि प्रयास गर्दा अवरोध पनि उत्तिकै आउँछन् । धमिला व्यवहारले मलाई पनि धमिल्याउन खोज्छन् । तर मलाई धमिलिन डर लाग्छ । डराएर बाँच्नुभन्दा रमाएर बाँच्नुमा मजा छ । मेरो कामले, मिहेनतले मलाई रमाइलो बनाउँछ । समस्या र अवरोधहरू क्रमशः आफैं पाखा लाग्छन् । मलाई लाग्छ, कामप्रतिको निष्ठा नै समग्र समृद्धि र प्रगतिको पर्याय हो । त्यसैले म सँधै कामप्रति झुकाव राख्छु । काम नै मेरो जिन्दगी हो, काम नै मेरो विश्वास हो । यो लेख एन्टेना फाउन्डेसन नेपालको टेलिभिजन तथा रेडियो कार्यक्रम ूमेरो जिन्दगी मेरो विश्वासू बाट साभार गरिएको हो ।
राजिनामा पछि एक्लै भए त खनाल ?
रामेश्वर खनालले फेसबुकमा लेखे जस्तो स्वतन्त्रता नै मुल्यवान हुन्छ । उनले त्यही बन्धन रहित स्वतन्त्रताको चाहना गरेका छन् । सायद आमनागरिक सरह भएर यसबारे उनी बोल्न चाहन्छन् । आजसम्मको परिस्थिती नियाल्दा यसमा उनी सफल हुँदै गरेको महसुस हुन्छ । उनी अब एक्ला छैनन् । सत्यका पक्षमा उनको समुहमा मिसिनेको संख्या थपिदो छ ।
के भन्छन् उनका बारेमा आमनागरिकहरु ?
उनको बारेमा खास गरि रामेश्वर खनालको राजिनामा प्रकरणबारे नागरिकको धारणाको प्रतिनिधि लेख यहाँ प्रस्तुत गर्दैछु । यो लेख ओम थापाले लेखेका हुन् । यसलाई अनलाईनखबर डट कमबाट लिइएको छ ।

भरतमोहन अधिकारी अर्थमन्त्रीका रुपमा एमालेका ‘च्वाइस’ होइनन्, यी नेपाल उद्योग परिसंघका अध्यक्ष तथा चौधरी समूहका अध्यक्ष विनोद चौधरीका ‘च्वाइस’ हुन्। तिनै चौधरी जो एमालेको तर्फबाट संविधानसभामा सदस्य समेत छन्। अर्थमन्त्रीका रुपमा भरतमोहन अधिकारीलाई प्रस्तुत गर्न चौधरीले निक्कै पापड बेलेका थिए जतिबेला माधव नेपालविरुद्ध माओवादी सडकमा आन्दोलनरत थियो, त्यतिवेला चौधरीले एमाले र माओवादी मिलाउने रणनीतिमा गृहकार्य थालेका थिए। उनको त्यतिवेला देखिको चाहना थियो, अर्थमन्त्रालयको जिम्मेवारी भरतमोहन अधिकारीलाई। उनले दलगत आस्थाका लागि हैन राजनीतिक पहुँचका आधारमा व्यापार फैलाउन अधिकारीलाई माथि उठाउन खोजेका थिए।

तत्कालिन प्रधानमन्त्री नेपाल विरुद्धको अभियानमा लागेका खनाल र प्रचण्डलाई सँगै राखेर दर्जनौं पटक विनोदले डिनर मिटिङ गरेका थिए । थुप्रै पटक सहमतिको मस्यौदाहरु पनि तयार पारिएको थियो । भलै ती सबै सहमतिका मस्यौदाहरु पछि च्यातिए, डस्टिवनमा फालिए ।
त्यतिवेलादेखि खनाल र प्रचण्डबीचको सेतुका रुपमा काम गर्ने जिम्मेवारी चौधरीले अधिकारीलाई लगाएका थिए । देखाउनका लागि अधिकारी एमालेका नेता हुन् तर यि तिनै अधिकारी हुन जो लामो समयदेखि चौधरीका सल्लाहाकारको भूमिकामा समेत छन् । अधिकारी चौधरीका त्यस्ता सल्लाहकार हुन्, जो चौधरीको विजनेश फैलाउन यथार्थमा सल्लाह दिने होइन, त्यसलाई सरकारी र एमालेको संयन्त्रबाट पार लगाउन ‘मिडलम्यान’को भूमिका निर्वाह गर्ने सल्लाहकार हुन् । अधिकारीले चौधरी समूहबाट यहि काम गरेवापत नियमित ‘तलव’ समेत बुझ्छन्। भरतमोहन अधिकारी उपप्रधानमन्त्री तथा अर्थमन्त्री भएपछि सबैभन्दा पहिले विनोद चौधरी फुलमाला लिएर पुगेका थिए । त्यसको भोलिपल्ट देशभर सञ्जाल भएको उद्योगी व्यापारीको छाता संगठन नेपाल उद्योग वाणिज्य संघले अर्थमन्त्रीसँग भेटका लागि समय माग्दा समेत अधिकारीले समय दिएनन् ।
सतहमा विनोद चौधरी प्रष्ट छविमा देखिन्छन् तर उद्योगपति तथा व्यापारीका रुपमा विनोद चौधरीको ट्रयाक रेकर्ड राम्रो छैन। पछिल्लो समयमा समेत चौधरीका थुप्रै मुद्दाहरु अर्थमन्त्रालय र राष्ट्र बैंकसँग ‘फेसअफ’मा छन्। यी मुद्धामा अर्थसचिव रामेश्वर खनाल एउटा अवरोध थिए। जसलाई विनोद चौधरीले पन्छाउन लामो समयदेखि प्रयास गर्दै आएका थिए। यसपटक उनी भरतमोहन अधिकारीलाई नै अर्थमन्त्री बनाउन सफल भए। त्यसैकारण भरतमोहन अधिकारी अर्थमन्त्री भएपछि ढिलो वा छिटो अर्थसचिव खनालसँग अधिकारीको टकारब हुनेथियो नै। कालोधन्दा चलाउनेहरुको कठपुतली बन्दै एउटा निर्भिक कर्मचारीलाई अर्थमन्त्रीले ‘ह्युमिलेट’ गर्न थालेपछि खनाललाई त्यो सह्य भएन र फिल्मी शैलीमा पद छाडेर हिँडे। चौधरीले खनाललाई सहजै पन्छाए पनि झन्डै १० अर्ब रुपैयाँ राजस्व मार्ने व्यापारीको इरादालाई लुकाउन अर्थमन्त्रीलाई सहज छैन।
खनालको पछिल्लो मिसन थियो, राजस्व प्रशासनमा सुधार । यो सुधारको क्रममा २० यस्ता ठूला कम्पनी फेला परे जसले सरकारलाई अर्बौं रुपैयाँको भ्याट चुना लगाउँदै आएका थिए । यस्तै २० कम्पनीमा थियो, विनोद चौधरीका कान्छा भाई अरुण चौधरीले सञ्चालन गरेको अरुण कन्टिनेन्टल ।
चौधरीका सामु अर्को सिधा मुद्धा राष्ट्र बैंकसँग पनि जोडिएको छ, यही राष्ट्र बैंकमा खनाल बोर्ड मेम्वर छन् र त्यो पनि प्रभावशाली । तर उता विनोद चौधरी आफ्नो लगानी विदेशमा फैलाउन चाहन्छन्, जसको अनुमति राष्ट्र बैंकले दिंदैन । केही साता अधि चौधरीले भारत, थाइल्याण्ड, मलेसिया र खाडी लगायका मलुकमा अर्बौं रुपैयाँको लगानी सम्वन्धी योजनाहरु सार्वजनिक गरेका थिए । उनले सार्वजनिक गरेको योजनाका लागि कतारमा बस्ने छोराहरुले पैसा जुटाउन सक्दैनन् । त्यसका लागि उनले वैधरअवैध रुपमा नेपालबाटै पैसा लैजानुपर्दछ, वा नेपालबाटै लगानी गरेको पैसाबाट पैसा बनाउनुपर्दछ । किनकी यो मामिलामा चौधरी यस अघि फसिसकेका छन्, पाँच वर्ष अघि एभरेष्ट बैंकको टेकु शाखामा १८ करोड रुपैयाँ स्रोत नखुलेको रकम चौधरीका नाममा भेटियो। अनुसन्धान गर्दै जाँदा त्यो रकम चौधरीले भारतमा वाईवाई बिक्री गरेर ल्याएर राखेको पत्ता लाग्यो। कर र जरिवाना स्वरुप झण्डै पाँच करोड रुपैयाँ चौधरीले त्यो बेला तिरे। यो मुद्दा उठ्दा रामेश्वर खनाल अर्थमन्त्रालयकै राजस्वमा थिए।
दवावकावीचमा पनि खनालले चौधरीलाई कारवाही गराए, यही मुद्धा उठाउने र कारवाही गर्ने राजस्व अनुसन्धानका हाकिम सुरुमा अर्थमन्त्रालय तानिए त्यसपछि लोकसेवा आयोगमा फालिए । अर्कोतर्फ चौधरीको यही बैंक खाताका वारेमा गोप्य सूचना दिएका उनका एक कर्मचारी केही महिनापछि चौधरी समूहको सानेपास्थित विल्डिङबाट भुइँमा खसेर मरेको अवस्थामा भेटिए। नेपाल प्रहरीले यसलाई आत्महत्याका रुपमा सावित गर्यो, तर त्यतिवेला चौधरीको अवैध आम्दानीमा अनुसन्धान गर्ने अधिकृतहरु भने यसलाई रहस्मय मृत्युका रुपमा लिन्छन्। चौधरी हाउसमा भएको रहस्यमय हत्याको न्युज रोके बापत कतै नआए पनि यो मुद्दा अहिले पनि सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन छ।
चौधरी यस अधि नै महालक्ष्मी सुगरमिलमा पनि फसिसकेका छन्। उनी महालक्ष्मी सुगरमिलकै मुद्दाका कारण धन्न कालोसूचीमा पर्नबाट जोगिएका थिए। तर मुद्दाले अदालत, संसदीय समिति, अर्थमन्त्रालय र राष्ट्र बैंकमा भने ठूलै उथलपुथल ल्यायो। यी प्रसङ्गमा पनि कहिं न कहिं राम्रोलाई पुरुस्कार दिन नसके पनि र खराब नियतका व्यक्तिलाई कारवाही गराउनमा रामेश्वर खनालको भूमिका भने राम्रै थियो। भन्नका लागि खनाल पुरक बजेटमा सन्तुष्ट थिएनन् भनिएको छ, पछिल्लोपटकको सहसचिवको सरुवामा सन्तुष्ट थिएनन् भनिएको छ, भ्याट छलिमा भरतमोहनसँग विवाद भएको भनिएको छ। जे भनिए पनि खनाल सानो तिनो विवाद झेल्न नसकेर बाहिरिएका होइनन् उनी एउटा लामो योजनाको शिकार बनाइएका हुन्।
किनकी हरेक कार्यसम्पादन मूल्यांकनमा १ नम्वरमा आउने रामेश्वर खनालले फरक राजनीतिक लाइनका तीन फरक मन्त्रीसँग सफलतापूर्वक काम गरेका छन्। खनाल त्यस्ता सचिव थिए जो या त मन्त्रीको राम्रो अवधारणामा आफै हिंड्थे नभए आफ्नो अवधारणमा मन्त्रीलाई ‘कन्भिन्स’ गर्थे । त्यसका उदाहरण हुन, डा। बाबुराम भट्टराई र सुरेन्द्र पाण्डे। खनालले डा। बाबुरामका एजेण्डामा काम गरे सुरेन्द्रलाई आफ्नो एजेण्डामा हिंडाए ।
पुरक बजेटको प्रसङ्गमा खनाल सन्तुष्ट थिएनन् होला तर उनलाई खास ठूलो समस्या नभएको प्रष्ट देखिन्थ्यो। त्यो कसरी भने उनैले खर्च नहुने कार्यक्रमको सूची हरेक मन्त्रालयका सचिवसँग मागेका थिए । जहाँ एमाले र माओवादीले पुरक बजेटका लागि १० अर्बको माग गरेका थिए, खनाल यस्ता कार्यक्रमबाटै २० अर्ब रुपैयाँ निकाल्न सक्थे । सहसचिव सरुवामा पनि उनी असन्तुष्ट थिए होलान तर त्यति धेरै होइन । किन भने आइतवारमात्र सहसचिवको सरुवा भएको थियो उनी मंगलवार बिहान पनि काम गर्ने मुडमा थिए । त्यसैले बिहान आफैले ८ बजे सहसचिवको बैठक बोलाएका थिए। सोमवार साँझ वा रातमै खनालले त्यस्तो दवावको सामना गर्नुपर्यो जसले आफैले डाकेको बैठकमा उपस्थित भएनन्, १० बजे कार्यालय आएका खनालले चार सहसचिव भेटे, केही सहसचिवलाई एसएमएस पठाए र सिंहदरवार गेटबाट ट्याक्सी लिएर बाहिरिए र टेलिफोन सम्पर्कबाट समेत बाहिरिए।

तपाईको विचार कस्तो छ ? यहाँ लेख्नुहोस् ।

“के महात्मा गान्धी ‘गे’ थिए ?”

महात्मा गान्धी सबैभन्दा बायाँ र उन्को ‘गे’ सम्वन्ध
भएको भनिएका हरमन दायाँ ।

भारतका राष्ट्रपिता मानिने महात्मा गान्धीका विषयमा अहिलेसम्म थुप्रै यौनचर्चा भैसकेका छन् । गान्धीका विषयमा हुने अधिकांश यौनचर्चामा उनी ब्रम्हचार्य हुँदाहुँदै पनि कसरी महिलामित्रसँग यौन क्रियाकलापमा सहभागी हुन्थे भन्ने उल्लेख हुने गरेका थिए । तर अहिले एक जना विदेशी पत्रकारले गान्धीको रुची महिलासँग नभई पुरुषसँग थियो भन्ने दावी गरेका छन् । उनले गान्धी ‘गे’ भएको र जातीयता विरोधी नभई पक्षधर भएको दावी पनि गरेका छन् ।

न्युयोर्क टाइम्सका पूर्वकार्यकारी सम्पादक जोसेफ लेलिवेल्डले लेखेको किताव ‘ग्रेट सोल ः महात्मा गान्धी एण्ड हिज स्ट्रगल विथ इण्डिया’मा महात्मा गान्धी ‘बाइसेक्सुल’ भएको दावी गरेका हुन् । उनले त्यो दावीलाई पुष्टी गर्न थुप्रै प्रमाणहरु पनि पेश गरेका छन् ।
लेखक जोसेफका अनुसार गान्धीले बडिविल्डर तथा जर्मन यहुदी आर्किटेक्ट हरमन कैलनबाकसँग सम्वन्ध बनाएका थिए, यही सम्वन्धका कारण उनले आफ्नी श्रीमती छोडेको दावी पनि लेखकको छ ।
लेखकका अनुसार गान्धी दक्षिण अफ्रिकामा हुँदा हरमनको घरमा दुई वर्षसम्म बसेका थिए, यहीवीचनमा दुई जनावीच प्रेम सम्वन्ध विकसित भएको थियो । लेखकका अनुसार हरमन र गान्धीले एकअर्कावीच प्रतिज्ञा पनि गरेका थिए, एक अर्कालाई यति धेरै माया गर्नेछौं, त्यति माया अहिलेसम्म कसैले कसैलाई गरेको छैन । लेखकको दावी छ, गान्धीले एकपटक हरमनलाई भनेका थिए, हरमन तिमीले मेरो शरिर पुरै नियन्त्रणमा लियौ, यो गुलामी मलाई निक्कै मिठो लाग्छ ।’
पुस्तक लेखक जोसेफको दावीपछि गान्धीको व्याक्तिगत जीवन र यौनका विषयमा निक्कै गम्भीर प्रश्नहरु पनि खडा भएका छन् । पुस्तकमा लेखिएको छ, १३ वर्षको उमेरमा १४ वर्षकी कस्तुरीबाईसँग विवाह गरेका गान्धीले चार बच्चा जन्माएपछि सन् १९०८ मा किन श्रीमती छाडे ? कारण गान्धी त्यतिवेला हरमनसँग बस्न सकुन ।
जोसेफ लेख्छन्, अहिलेसम्म यो प्रष्ट हुन सकेको छैन कि, गान्धीले किन हरमन र वैसलिनको संधै याद आउँछ भनेर लेखे ? लेखकको दावी छ, गान्धी आफैले आफूलाई ‘अपर हाउस’ र हरमनलाई ‘लोअर हाउस’ भन्थे । उनले हरमनलाई वचन पनि दिएका थिए, अब म कहिल्यै पनि महिलालाई लोभी नजरले हेर्ने छैन ।
जोसेफका अनुसार पछि गान्धीले भनेका थिए, मैले कहिल्यै पनि कल्पना गर्न सक्दिन कि पुरुष र महिलावीचको यौन समागम यति धेरै फोहोरी हुन्छ भनेर । गान्धी र हरमन १९१४ मा छुट्टएिका थिए । लेखकका अनुसार १९१४ मा गान्धी भारत आए तर यतिवेला चलिरहेको पहिलो विश्वयुद्धका कारण हरमनलाई भारत आउन अनुमति मिलेन । तर पनि यी दुईवीच पत्र मार्फत सम्पर्क भैरहेको दावी भने लेखकको छ ।
पुस्तकका अनुसार सन् १९३३ मा गान्धीले हरमनलाई लेखेको एउटा पत्रमा आफ्नी पूर्वश्रीमती सबैभन्दा विषालु महिला भएको बताएका थिए । पुस्तकका अनुसार ७० वर्षको उमेरमा गान्धी नियमित रुपमा १७ सालकी भतिजी मनु तथा अरु महिलासँग सुत्ने गर्दथे । उनीहरुका वीच नाङ्गै सुत्दा पनि गान्धीले उत्तेजित नुहनका लागि प्रयास गर्दथे । एक पल्ट गान्धीले एक महिलासँग भनेका थिए, मलाई आश्चर्य लाग्छ कि मैले यति धेरै कोशिश गर्दा पनि मेरो गुप्ताङ्ग उत्तेजित भैराख्छ ।
यही कितावमा अर्को एउटा सनसनीपूर्ण खुलाशा गर्दै लेखक जोसेफ लेख्छन्, गान्धी जातीयता पक्षधर थिए । उनले दक्षिण अफ्रिकाका कालाहरुप्रति भेदभाव पनि गर्दथे । पुस्तकमा गान्धीलाई उल्लेख गर्दै लेखिएको छ, हामी काला जातीका लागि जेल गयौं तर हामीले सम्झनुपर्दथ्यो कि उनीहरु जन्मजातै असभ्य छन् ।

राम्रो लेखक कसरी बन्ने ?

मलाई एउटा इमेल आयो जसमा लेखिएको थियो । 

मैले आज तपाईको ब्लगका लागि एउटा लेख पठाउँने विचार गरे । मैले धेरै समय पछाडी आज चाँही लेख्नु पर्यो भनेर लेख्न बसेको थिएँ । आज लेख्न भनेर सुरु गरेको बिषय एकदमै चाख लाग्दो पनि थियो । (म प्राय राम्रा र चाख लाग्दा बिषयहरु नै छान्दछु ।) म यसलाई अरुसँग बाड्न चाहन्थेँ । त्यसपछि, मैले लेखेँ । र, मलाई लाग्यो शब्दहरु त्यती मिलेका छैनन् । मैले लेखेँ र, मेटेँ । अनि, पुन लेख्न थाले । यसरी नै कुनै हरफहरु थप्दै र कुनै मेट्दै, सच्याउँदै गर्दा लगभग एक घण्टा सकिएछ । अब यसलाई राम्ररी सार्नु पर्यो भनेर सारेको जम्मा डेडसय शब्द जति मात्र भएछ । म छक्क परें । अरुका लेखहरु पाना भरिका हुन्छन् । सोचेँ कसरी लेख्दा हुन् ? तपाईसँग कुनै उपाय छ कि ?

सरसरी इमेल पढेँ । रोचक लाग्यो । यस्तो खालको इमेल कहिले पनि आएको थिएन । अब उत्तर त दिनै पर्यो । मैले बुँदागत रुपमा राम्रो लेखक यसरी बन्ने भनेर यस्तो जवाफ लेखेर पठाई दिएँ ।

राम्रो लेखक बन्न आवश्यक १० कदम :
१. लेख्ने ।
२. अझै लेख्ने ।
३. अझै धेरै लेख्ने ।
४. त्यो भन्दा ज्यादा लेख्ने ।
५. आफुलाई मन नलाग्दा पनि लेख्ने ।
६. आफुलाई मन लाग्दा पनि लेख्ने ।
७. केहि भन्नु छैन भने लेख्ने ।
८. केहि भन्नु छ भने लेख्ने ।
९. हरेक दिन लेख्ने ।
१०. लेखिरहने ।
मैले राम्रो लेखक बन्ने अरु कुनै उपाय भएर पनि यहाँ लेख्न छुटाएँ जस्तो लाग्छ भने तपाईले कमेन्ट बक्समा गएर थप्न सक्नुहुनेछ ।

Not appreciated

The first 100 days of any government is taken up as a litmus test of its work-orientation and efficiency. Not all formatted plans and programmes can be implemented within the short duration, but it shows the inclination, tendency and sincerity in people-oriented works. The people at the moment are bewildered that a politician, who harped consensus all throughout and even helped the 16 rounds of prime ministerial election turn futile, is the Prime Minister who has not been able even to give full shape to his cabinet. Apart from this, nothing is working on any front for him. Going ad hoc is not the way to preen out the anomalies in politics or the economy. But, that is exactly what is happening to the dismay of every citizen. The country has 
not seen any direction despite having elected the chief executive almost three months back. The groundwork should have been prepared to set the country right on course, mostly to do with the peace process and drafting the constitution. But, no headway has been made in any area, whether it be to get all the political parties to sort out the contentious issues of the statute-draft to meet the May 28 deadline, a mere 29 days away. 


If the lackadaisical ways continue, the people’s frustrations will know no bound. PM Jhala Nath Khanal must be aware of the responsibility that he has to discharge, but he seems to be lost in making pledges only to miss them in action. He is found only to be squandering his time at the helm of affairs. In recent days, DPM and Finance Minister Bharat Mohan Adhikary has also been in the limelight for doing things his own way,

and in that he is alleged to be bypassing the bureaucrats concerned. The resignation of Rameshwore Khanal heated up the environment, and the event obviously pointed to FM Adhikary. In fact, the bureaucrats are there to help the ministers in making decisions or charting action plans. What is happening at present is that the bureaucrats are being kept in the dark, and important decisions are being taken by the FM himself. There have been allegations that he had prepared the budget draft without consulting

the bureaucrats in the ministry. This may be just the tip of the iceberg, more may be unearthed on scrutiny. But, not taking the bureaucrats into confidence is a breach of trust which the minister concerned

cannot escape the blame for. It is the bureaucrats who have the duty to offer their advices to the ministers and also prepare the field for the implementation of the decisions.

Another facet is the abrupt decision to transfer or promote officials, which runs at the whim of the minister in charge. The all round inept handling of the state affairs is taking its toll, particularly on the economy and law and order. If the ministers resort to side-stepping the rules of the game, and act out of personal interest, they cannot be serving the people who matter the most. It is high time that a sense of accountability and transparency was injected in the administrators, as it is their adherence to the rules and regulations that will create trust and confidence in the people. This obviously calls for the ministers not to hatch behind-the-curtain plots.

Here to stay

The protracted power outages that the people have to cope with could have been avoided had the political leaders and development planners exercised foresight. It was clear from the onset that the demand for electricity would grow phenomenally over a period of time. Now, we have to pay the price for this negligence. The leaders were concerned mostly in ameliorating their lot and least concerned about the plight of the people. Clearly, what the country needed was the exploitation of the hydro-potential which the country happens to have in abundance. Government after government have been saying that they would do something to ultimately do way with the annoying load shedding, but they were merely paying lip service. Foreign and domestic investors should have been encouraged to make investments in the hydro-power sector.

Now, the Minister of State for Energy claims that power outages would end in four years. This is difficult to fathom because as of yet nothing concrete is being done to solve the ordeal of power outages that the consumers have to put up with.

Right-match trait

NAMITA NEPAL
What do women look for in their quest to find the perfect match? One theory talks of how each woman has a set for messages programmed in her brain that describe her likes and dislikes. This programme includes her preferences in searching for a suitable mate. Details like body structure, complexion, voice, personality, financial security and family background are pre-programmed in her mind, and she falls for anybody who comes closest to her wish list.

The other theory talks of attraction of opposites. Gopika, a banker says “I got many proposals from prospective grooms, mostly professionals. But I was not interested because I needed someone who was different. When I met Mr. A, I knew that he was the guy for me. I fell headlong in love but deep down in my heart I worried that this relationship would not last. So, in spite of the fact I was truly in love with him, I gave up my relationship. My parents too would never have agreed to it. I am still looking.” 

The myth that generation next has broken is that love happens only once in a lifetime. Today’s generation harbours not guilt about getting involved with a string of persons before getting married to the right one. The point girls make is that this is not the age when they have to marry the first person they get involved with. Most importantly they want to be very sure of their partner before making their relationship legal or permanent.

From an evolutionary standpoint, women and men exist to procreate. For woman, an important reproductive strategy is being able to choose the right mate. According to this theory, women need a strong, dominating male to mate with and ensure strong offsprings. “Men do not attract women by chance. Rather, women act on cues to certain desirable characteristics. This is not because of what society tells the women, but because of what evolution tells them.”

Women find certain traits more desirable than others, because these traits enhance their survival. They are, therefore, attracted to certain behaviors that satisfy their genetically programmed mating instincts. This has a lot to do with estrogen, as opposed to testosterone. In the end, girls go for men who make them feel excited and loved. There’s no ifs and buts, the instincts are powerful.

चौथो दिन देखि सुरु गरिन् सभासदले एसएलसी

यसपालीको एसएलसी परिक्षामा सहभागी भएकी एमालेकी सभासद किरणदेवी यादव चौथो दिन देखि मात्र परिक्षामा सामेल भएकी छन् । उनी हिजो एमालेका कार्यकर्ताको दलबल लिएर बरहथवा परिक्षा केन्द्र, सर्लाही पुगेकी हुन् । तिन दिनसम्म लगातार अनुपस्थित यादव चौथो दिन भने परिक्षा दिन गईन् । परिक्षामा पास हुन सबै बिषयमा पास हुनु पर्छ भन्ने सामान्य ज्ञान सम्म उनमा नभएको देखिन्छ । तर नेपालको कानुन न हो, पछि नतिजा आउँदा उनी पास भएको आयो भने पनि अचम्म नमाने हुन्छ । आफ्नै सभासदले कानुन तोडेर बलमिच्याई गरिरहदा पनि एमाले भने मौनता साँधेर बसेको छ । एमालेले बोली बन्द गरेको छ भन्दैमा हामी किन आफ्नो बोली बन्द गर्ने ? जति तितो छ मनमा, यहाँ पोख्नुहोस् ।


बरथवा परिक्षा केन्द्रमा आइतबार सभासद किरणदेवी यादवको नाममा परिक्षा दिन आएकी एक युवती सोधखोजको क्रममा भागे पछि यो खुलासा भएको बताइएको छ । प्रवेश पत्रको फोटोकपी बोकेर आएकी ति युवतीलाई सक्कली प्रवेश पत्र ल्याउँन भने पछि उनी भागेकी थिइन् । ति युवती उनकै छोरी भएकी स्थानियहरुले बताएका थिए । सभासद पुत्री स्नातक अध्ययनरत छिन् । केन्द्रमा पक्राउ परेकी सभासदकी छोरीलाई परिचय पछि केन्द्राध्यक्षले छोडिदिएको आरोपमा केन्द्राध्यक्ष राजकुमार ठाकुरलाई जिम्मेवारीबाट बर्खास्त गरिसकेको छ ।

तर अकस्मात हिजो सभासद यादव केन्द्रमा पुगेर परिक्षा दिएकी थिइन् । यो कानुनी राज्य उपहास हुँदा पनि उनको माउ पाटी मौन रहनुले ठुला र आफ्नाले जे गरे पनि हुने सन्देश दिएको छ । के यस्तै सन्देश दिन चाहन्छ नेकपा एमाले । आफुलाई लोकतान्त्रिक र कानुनी राज्यको ठुलो पक्षधर बताउँने एमालेको यस्तो कदम स्वयम् उसकै लागि प्रत्युदपादक बन्ने छ । हाम्रो त के छ ? सहेकै हौं । यो पनि सहिदिउँला ।